درجهء عامه ، درجهء سالك و درجهء محقق . شيخ جليل كتاب منازل السائرين را در سالهاى آخر حيات دنيوى خويش ، در سن هشتاد و يك‌سالگى ، تأليف كرد ، ( سال 475 ق ) . او تأليف ديگرى نيز در بيان مقامات و منازل اهل سير و سلوك دارد ، به نام صد ميدان ، كه به زبان فارسى است و بيست و هفت سال پيش از تأليف منازل السائرين به رشتهء تحرير آمده است ، ( سال 448 ق ) . اين دو اثر در 51 موضوع متحد و در 49 مطلب مختلف هستند ، و پيداست كه صد ميدان براى مبتديان طريق تصوف و منازل السائرين براى منتهيان تنظيم و تأليف شده است . « 1 » منازل السائرين به حق دريايى از معارف را در قالب عباراتى موجز و زيبا به سلك درآورده است ، متنى متين و استوار كه همواره مورد توجه علاقه‌مندان عرفان و سير و سلوك بوده است ، و به‌عنوان كتاب درسى در اين زمينه تدريس مىشده . يكى از نشانه‌هاى اهتمام بزرگان عرفان و تصوف به اين كتاب ، شروح متعددى است كه بر آن نوشته شده است ، محققين در تصوف اسلامى ، منازل السائرين را مهمترين اثر خواجه عبد اللّه انصارى در تصوف دانسته‌اند . « 2 » خواجهء انصارى در اين كتاب حاصل ساليان دراز سير و سلوك و تحقيق و تجربه و وعظ و موعظه و درس و بحث را در قالب زيباترين عبارات در اختيار مشتاقان قرار داده است . چنان‌كه يادآور شديم ، بر منازل السائرين ، شروح متعددى از سوى بزرگان عرفا و متصوفه نگاشته شده است ، كه معروف‌ترين آنها عبارتند از : 1 - شرح سديد الدين عبد المعطى ، كه مىتوان آن را نخستين شرح كتاب منازل السائرين به شمار آورد . اين شرح در اوايل قرن هفتم نگاشته شده است . « 3 »

--> ( 1 ) - مقدمهء صد ميدان ، ص 12 ، دكتر قاسم انصارى ، انتشارات طهورى . ( 2 ) - ر . ك : جستجو در تصوف ، ص 77 ، عبد الحسين زرين‌كوب ، امير كبير . ( 3 ) - شرح سديد الدين در سال 1954 م ، توسط « معهد العلمى الفرنسى للآثار الشرقيه » در قاهره به اهتمام سرژ بوركى به چاپ رسيد .